Erbane dağarındaki kalıplar belirli usullere oturur. Usul bilinmeden ezberlenen bir kalıp, tempo değiştiğinde ya da toplulukta dağılır.
Usul nedir
Usul, belirli sayıda vuruşun belirli bir vurgu düzeniyle tekrarlanmasıdır. Her usulün kendi uzunluğu ve kendi kuvvetli noktaları vardır. Bir kalıp, bu düzenin üzerine oturur. Usulü saymadan çalınan bir kalıp, doğru vuruşlarla bile yanlış yere düşer.
Basit usuller
Çalışmaya iki ve dört vuruşluk düzenlerle başlanır. Bu düzenlerde kuvvetli nokta belirgindir ve takip etmesi kolaydır. Temel el ayrımı bu usuller üzerinde oturtulur.
Aksak usuller
Anadolu dağarında beş, yedi ve dokuz vuruşluk aksak düzenler yaygındır. Bu düzenlerde vuruşlar eşit gruplanmaz; bu, onlara kendi yürüyüşünü verir. Aksak usuller önce sesle sayılarak öğrenilir, sonra çalgıya taşınır.
Karmaşık örgüler
İleri aşamada aynı usul üzerinde farklı kalıplar üst üste bindirilir ya da kalıplar arasında geçişler yapılır. Bu aşama, usulün içselleşmiş olmasını gerektirir. Aksi hâlde örgü dağılır.
Derslerimizde usul çalışması ritim kalıplarıyla birlikte ele alınır.